人称代名詞の奪格

• мин; миннең

  私は；私のところから

• син; синнең

  君は；君のところから

• ол; аннаң

  彼は／彼女は／それは；彼のところから／彼女のところから／そこから

• піс; пістең

  私たちは；私たちのところから

• сірер; сірердең

  あなたがたは／あなたは；あなたがたのところから／あなたのところから

• олар; олардаң

  彼らは／それらは；彼らのところから／それらのところから

• кем; кемнең

  誰が；誰のところから

• ниме; нимедең

  何が；何から

名詞の奪格

• аалдаң

  村から

• федеральнай бюджеттең

  連邦予算から

• тоннаң

  外套から

• Сірер хайдаңзар?

  あなたはどこから来ましたか？

• Мин Хакасиядаң килгем.

  私はハカスから来ました．

• Мин Сергейдең книгалар алып алдым.

  私はセルゲイから本を何冊か借りました．

• Пабам ағастаң сомнахты иткен.

  私の父は木製スプーンを作りました．

• Хакас тілінің урогы ирткен айдаң пасталды.

  ハカス語の授業は先月から始まりました．

• Соохтаң от уйан ӧсче.

  寒さのせいで草の成長が悪い．

形容詞と副詞の比較表現

• Кӱн айдаң чарых.

  太陽は月より明るい．

• Пӱӱр адайдаң улуғ.

  オオカミは犬より大きい．

• Улуғ харындазым Аястаң табырах чӱгӱрче.

  私の兄はアヤスより足が速い．

• Мин синнең пӧзікпін.

  私は君より背が高い．

• Чоохтар чилдең табырах таразар.

  人の話（噂）は風より速く広まる．

• Пӱӱн киҷеегідең чахсы кӱн.

  今日は昨日よりいい天気です．

形容詞と副詞の最上級の表現

• Мирген прай тоғынҷылардаң иң чахсы кізі.

  ミルゲンは全労働者のなかで一番良い人 です．

「痛い」・体調の表現

• ағырарға(ағыр-)

  痛い

• Минің пазым ағырча.

  私は頭が痛い．

• Сірернің істіңер ағырча ба?

  あなたはお腹が痛いですか？

• Тамаам ағырған.

  私はのどが痛かった．

• Тізім ағыр сыхты.

  私は歯が痛くなり始めた．

• Тізектерім ағырбинча.

  私の両膝は痛くない．

• Істім ағырбаан.

  私はお腹が痛くなかった．

• Хайди ағырчазар?

  あなたはどうされましたか？

• Пазым айланча.

  私は頭がクラクラします（めまいがします）．

• Идім кӧйче.

  私は熱があります．

• Идің ізігленче бе?

  君は熱がありますか？

• Идіңерде изіг пар ба?

  あなたは熱がありますか？

• Істім сӱрче.

  お腹の調子が悪いです．

• Кӧксім хазапча.

  胸がキリキリ痛みます．

• Сыырыхтырчам.

  私は寒気がします．

• Тыморапчам.

  私はだるさを感じます（体の具合が悪いです）．

• Тыморап сыхчам.

  私は風邪をひきました．

• Мин майыхчам.

  私は疲れています．

• Чидірчем.

  私は咳がでます．

• Кӧксі хызылча.

  彼は息切れがします．

身体の名称

• пас

  頭

• тіс

  歯

• тамах

  のど

• иңні

  肩（この形が3人称所有接辞）

• хол

  手，腕

• салаа

  指

• азах

  足

• тізек

  膝

• пил

  腰，背中

• істі

  腹（この形が3人称所有接辞）

• чӱрек

  心臓

• хурсах

  胃

新出単語

• хайдаң

  どこから

• федеральнай

  連邦の

• бюджет

  予算

• тон

  外套

• киме

  ボート

• тас

  石

• пасталарға(пастал-)

  始まる

• от

  草

• уйан

  弱い，貧弱な；弱く，弱々しく

• чарых

  明るい

• пӱӱр

  オオカミ

• табырах

  速い；速く

• чӱгӱрерге(чӱгӱр-)

  走る

• чоох

  話

• таразарға(тарас-)

  四散する，拡散する，広まる

• киҷеегі

  昨日の

• иң

  もっとも～，一番～

• прай

  すべての

• ағырарға(ағыр-)

  痛い

• істі

  腹

• тамах

  のど

• тіс

  歯

• тізек

  膝

• айланарға(айлан-)

  回る，回転する

• ит

  （病気の）熱；身体

• кӧйерге(кӧй-)

  燃える；熱がある

• ізігленерге(ізіглен-)

  暖かくなる；熱がある

• сӱрерге(сӱр-)

  ＜対＞追い立てる

• істі сӱрерге

  お腹の調子が悪い，下痢である

• кӧксі

  胸

• хазирға(хаза-)

  刺すように痛い

• сыырыхтырарға(сыырыхтыр-)

  寒気がする

• тыморирға(тымора-)

  風邪をひく；だるさを感じる

• майығарға(майых-)

  疲れる

• чидірерге(чидір-)

  咳をする

• хызыларға(хызыл-)

  圧迫される

• кӧксі хызыларға

  息切れする

• иңні

  肩

• хол

  手，腕

• салаа

  指

• пил

  腰，背中

• чӱрек

  心臓

• хурсах

  胃